Atriyal fibrilasyon (AF), kalbin üst odacıkları olan kulakçıkların düzenli kasılma yerine dakikada 300-600 kez düzensiz titreşmesiyle ortaya çıkan bir ritim bozukluğudur. Erişkin nüfusun yaklaşık %2-4'ünü, 65 yaş üstünde ise %5'ten fazlasını etkiler.
Neden Önemli?
Kulakçıklar etkili kasılamadığında, özellikle sol atriyal apendiks denilen çıkıntıda kan akımı yavaşlar ve pıhtı oluşabilir. Bu pıhtının beyne gitmesi iskemik inmeye yol açar. Çalışmalar, tedavi edilmeyen AF'nin inme riskini yaklaşık beş kat artırdığını göstermektedir.
Belirtiler
- Çarpıntı ve düzensiz nabız hissi
- Nefes darlığı, özellikle eforla
- Halsizlik ve egzersiz kapasitesinde azalma
- Baş dönmesi, nadiren bayılma
Hastaların önemli bir bölümü tamamen belirtisizdir; AF ilk kez rutin bir EKG'de ya da inme sonrası saptanabilir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanının temeli, atak sırasında çekilen 12 derivasyonlu EKG'de P dalgalarının kaybolması ve düzensiz R-R aralıklarının görülmesidir. Ataklar aralıklıysa 24 saatlik Holter EKG veya daha uzun süreli ritim kaydediciler kullanılır. Ek olarak:
- Ekokardiyografi: kapak hastalığı, sol atriyum boyutu ve kalp fonksiyonunu değerlendirir.
- Tiroit fonksiyon testleri: hipertiroidi AF'nin düzeltilebilir bir nedenidir.
- Biyokimya ve tam kan sayımı: böbrek fonksiyonu ve anemi tedavi seçimini etkiler.
Tedavi Yaklaşımı
Güncel kılavuzlar tedaviyi üç eksende ele alır:
- İnme önleme: CHA2DS2-VASc skoru ile risk hesaplanır; risk yüksekse antikoagülan tedavi başlanır. Aspirin bu amaçla yeterli değildir.
- Hız veya ritim kontrolü: Beta blokerler ve bazı kalsiyum kanal blokerleri kalp hızını yavaşlatır. Genç ve belirtili hastalarda ritmi normale döndürmek hedeflenir; kateter ablasyonu bu grupta ilaçlardan daha etkili olabilir.
- Risk faktörü yönetimi: Yüksek tansiyon, obezite, uyku apnesi, alkol tüketimi ve kontrolsüz diyabet AF ataklarını tetikler. Vücut ağırlığının %10 azaltılmasının atak yükünü belirgin biçimde düşürdüğü gösterilmiştir.
Ne Zaman Acile Başvurmalı?
Göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı veya ani gelişen konuşma bozukluğu ve tek taraflı güçsüzlük varlığında vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi, tanı veya tedavi yerine geçmez. Yakınmalarınız için kardiyoloji uzmanına başvurun.