Akut Bronşit Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hastalık Hakkında

Akut bronşit genellikle soğuk algınlığı veya grip benzeri bir enfeksiyonun ardından gelişir. Bronşlardaki tahriş öksürüğe, balgam oluşumuna ve bazen hırıltıya neden olabilir. Öksürük çoğunlukla iki ila üç hafta sürer, bazı kişilerde dört haftaya kadar uzayabilir. Olguların büyük bölümü viral olduğu için antibiyotikler rutin olarak yarar sağlamaz. Değerlendirmede temel amaç zatürreyi, astım veya KOAH alevlenmesini ve gerektiğinde boğmacayı ayırt etmektir. Nefes darlığı, yüksek ateş veya genel durumda bozulma varsa tanı ve tedavi için hekime başvurulmalıdır.

Balgam rengi antibiyotik gereksinimini gösterir mi?

Sarı veya yeşil balgam, bağışıklık hücrelerinin salgıları nedeniyle viral enfeksiyonlarda da görülebilir. Bu nedenle balgam rengi tek başına bakteriyel enfeksiyon göstergesi değildir. Komplikasyonsuz akut bronşitte antibiyotikler iyileşmeyi anlamlı ölçüde hızlandırmaz ve yan etkilere yol açabilir. Antibiyotik kararı muayene, riskler ve saptanan olası etkene göre verilmelidir.

Tedavi yaklaşımları hakkında bilgi →

Öksürük neden uzun sürer?

Enfeksiyon gerilese bile bronşların hassasiyeti bir süre devam edebilir. Bu durum konuşma, soğuk hava veya fiziksel eforla öksürüğün tetiklenmesine neden olabilir. Üç ila dört haftada düzelmeyen, giderek artan veya sık tekrarlayan öksürük yeniden değerlendirilmelidir. Astım, reflü ve boğmaca gibi başka nedenler klinik bulgulara göre araştırılabilir.

Hekim görüşmesi planlayın →

Zatürreyi düşündüren uyarı işaretleri

Yüksek veya devam eden ateş, belirgin nefes darlığı ve nefes alırken artan göğüs ağrısı zatürre açısından değerlendirme gerektirir. İleri yaştaki veya bağışıklığı baskılanmış kişilerde ciddi enfeksiyon ateş olmadan da ortaya çıkabilir. Morarma, bilinç değişikliği veya konuşmayı engelleyen nefes darlığında 112 aranmalıdır. Kanlı balgam ya da başlangıçta düzelirken yeniden kötüleşme olduğunda gecikmeden hekime başvurulmalıdır.

Akciğer görüntüleme yöntemleri →

Belirtiler

•Balgamlı veya balgamsız öksürük
•Şeffaf, beyaz, sarı veya yeşil balgam çıkarma
•Öksürürken göğüste yanma veya rahatsızlık
•Halsizlik ve yorgunluk
•Hafif ateş
•Boğazda tahriş
•Hırıltılı solunum
•Burun akıntısı veya tıkanıklığı gibi eşlik eden üst solunum yolu belirtileri

Risk Faktörleri & Nedenler

✓Rinovirüs gibi soğuk algınlığı virüsleri
✓İnfluenza, RSV ve SARS-CoV-2 gibi solunum yolu virüsleri
✓Daha nadiren boğmaca etkeni gibi bakteriler
✓Solunum yolu enfeksiyonu olan kişilerle yakın temas
✓Sigara kullanımı ve pasif dumana maruz kalma
✓Elektronik sigara aerosolleri, toz ve kimyasal buharlarla hava yollarının tahrişi
✓Hava kirliliği ve yetersiz havalandırılan kalabalık ortamlarda bulunma

Tanı Yöntemleri

•Öksürük süresi, eşlik eden yakınmalar ve risk faktörlerinin sorgulanması
•Ateş, solunum sayısı, nabız ve akciğer dinleme bulgularının değerlendirilmesi
•Gerektiğinde parmak tipi cihazla oksijen satürasyonu ölçümü
•Zatürre şüphesi, anormal muayene veya yüksek risk durumunda akciğer grafisi
•Sonucun tedaviyi değiştireceği durumlarda grip veya COVID-19 testleri
•Uzamış nöbetler halinde öksürük veya temas öyküsünde boğmaca testi
•Tekrarlayan veya uzayan yakınmalarda akut dönem sonrasında solunum fonksiyon testi

İlgili testleri keşfet →

Tedavi Seçenekleri

★Dinlenme ve kişinin sağlık durumuna uygun yeterli sıvı alımı
★Sigara, elektronik sigara ve tahriş edici dumanlardan uzak durma
★Uygun kişilerde ateş veya ağrı için hekim ya da eczacı önerisiyle ilaç kullanımı
★Bir yaşından büyüklerde öksürüğü hafifletmek için bal denenmesi
★Belirgin hırıltı veya hava yolu daralması varsa hekim kararıyla bronş genişletici
★Rutin antibiyotikten kaçınma; boğmaca gibi belirli bakteriyel nedenlerde hedefe yönelik tedavi
★Grip veya COVID-19 saptanan uygun risk grubundaki hastalarda zamanında antiviral değerlendirmesi
★Öksürük ilaçlarının sınırlı fayda ve yan etkiler dikkate alınarak kişiye özel değerlendirilmesi

Tedavi yöntemlerini incele →

Korunma & Yaşam Tarzı

✓Elleri düzenli yıkayın ve öksürürken ağız ile burnu dirsek içiyle kapatın.
✓Yaşa ve risk durumuna uygun grip ve COVID-19 aşılarını güncel tutun.
✓Sigara ve elektronik sigara kullanmayın; pasif dumandan kaçının.
✓Kapalı ortamları havalandırın ve solunum yolu enfeksiyonu belirtilerinde yakın teması azaltın.
✓Kalabalık veya yüksek riskli ortamlarda uygun maske kullanımını değerlendirin.
✓İş ortamında toz ve kimyasal maruziyetine karşı uygun koruyucu önlemler alın.

Sıkça Sorulan Sorular (9)

›Akut bronşit bulaşıcı mıdır?

Bronşit tablosuna yol açan virüsler ve bazı bakteriler kişiden kişiye bulaşabilir. Duman veya kimyasal tahrişle ilişkili bronş iltihabı ise bulaşıcı değildir.

›Akut bronşitte antibiyotik kullanmalı mıyım?

Çoğu olgu viral olduğundan antibiyotik önerilmez. Boğmaca veya başka bir bakteriyel hastalık düşünülüyorsa hekim uygun tedaviyi belirler.

›Çocuklarda öksürük için bal veya şurup verilebilir mi?

Bal, botulizm riski nedeniyle bir yaşından küçük bebeklere verilmemelidir. Özellikle küçük çocuklarda reçetesiz öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

›Akut Bronşit için hangi doktora gitmeliyim?

Akut Bronşit öncelikle ilgili branş hekimi (uzmanlık alanına göre) tarafından değerlendirilir. SAGLIKal üzerinden online doktor randevusu alarak ön değerlendirme yaptırabilir, gerekirse yüz yüze muayene için uygun anlaşmalı kliniğe yönlendirilebilirsiniz.

›Akut Bronşit için hangi testler yapılır?

Akut Bronşit tanısında sıklıkla başvurulan testler: Öksürük süresi, eşlik eden yakınmalar ve risk faktörlerinin sorgulanması, Ateş, solunum sayısı, nabız ve akciğer dinleme bulgularının değerlendirilmesi, Gerektiğinde parmak tipi cihazla oksijen satürasyonu ölçümü, Zatürre şüphesi, anormal muayene veya yüksek risk durumunda akciğer grafisi. Tüm tetkikler için anlaşmalı laboratuvarlarımızda şeffaf fiyatla randevu alabilirsiniz.

›Akut Bronşit tedavisi nasıl yapılır?

Akut Bronşit tedavisinde uygulanan başlıca yaklaşımlar: Dinlenme ve kişinin sağlık durumuna uygun yeterli sıvı alımı, Sigara, elektronik sigara ve tahriş edici dumanlardan uzak durma, Uygun kişilerde ateş veya ağrı için hekim ya da eczacı önerisiyle ilaç kullanımı, Bir yaşından büyüklerde öksürüğü hafifletmek için bal denenmesi. Tedavi seçimi hastalığın evresine, ek hastalıklara ve hasta tercihine göre kişiselleştirilir.

›Akut Bronşit nasıl önlenir?

Risk azaltıcı başlıca önlemler: Elleri düzenli yıkayın ve öksürürken ağız ile burnu dirsek içiyle kapatın.; Yaşa ve risk durumuna uygun grip ve COVID-19 aşılarını güncel tutun.; Sigara ve elektronik sigara kullanmayın; pasif dumandan kaçının.; Kapalı ortamları havalandırın ve solunum yolu enfeksiyonu belirtilerinde yakın teması azaltın.. Düzenli check-up ile erken tanı, hastalığın seyrini önemli ölçüde iyileştirir.

›Akut Bronşit kalıcı mıdır, geçer mi?

Akut Bronşit çoğunlukla kronik seyirli olabilir; doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemesi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve düzenli takip prognozu belirgin biçimde iyileştirir.

›Bu sayfadaki bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçer mi?

Hayır. Sayfadaki içerikler bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları mutlaka uzman bir hekim tarafından kişiye özel verilmelidir.