Farenjit (Boğaz İltihabı) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hastalık Hakkında

Farenjit, yutkunurken ağrı, boğazda yanma ve kızarıklıkla kendini gösterebilir. Akut olguların çoğu soğuk algınlığına yol açan virüslerle ilişkilidir ve genellikle yaklaşık bir hafta içinde geriler. A grubu streptokok gibi bakteriler özellikle okul çağındaki çocuklarda önemli bir diğer nedendir. Öksürük, burun akıntısı ve ses kısıklığı viral nedeni desteklese de belirtiler her zaman kesin ayrım sağlamaz. Sigara dumanı, kuru hava, geniz akıntısı ve reflü de boğazda uzun süren tahrişe neden olabilir. Kesin tanı ve antibiyotik gereksiniminin belirlenmesi için gerektiğinde hekim muayenesi ve boğaz testi yapılmalıdır.

Viral ve streptokokal farenjit nasıl ayrılır?

Öksürük, burun akıntısı, gözlerde kızarıklık ve ses kısıklığı daha çok viral enfeksiyonu destekler. Ani başlayan boğaz ağrısı, ateş, hassas boyun lenf bezleri ve öksürüğün olmaması streptokok olasılığını artırabilir. Bademciklerde beyaz plak görülmesi tek başına bakteriyel enfeksiyonu kanıtlamaz. Belirgin viral bulgu olmayan uygun hastalarda ayrım için boğaz testi kullanılır.

Boğaz testleri ve tanı yöntemleri →

Antibiyotiklerin doğru kullanımı

Antibiyotikler viral farenjitte etkili değildir ve gereksiz kullanım ishal, alerji ve direnç riskini artırır. Doğrulanmış A grubu streptokok enfeksiyonunda uygun tedavi, bulaştırıcılığı ve bazı komplikasyonların riskini azaltır. İlaç seçimi ve tedavi süresi yaşa, alerji öyküsüne ve klinik duruma göre belirlenir. Reçete edilen antibiyotik hekimin önerdiği doz ve süreyle kullanılmalı, başkasının ilacı alınmamalıdır.

Tedavi seçeneklerini inceleyin →

Hangi boğaz ağrıları acildir?

Nefes almakta zorlanma, tükürüğü yutamama veya salya akması hava yolu açısından acil değerlendirme gerektirir. Tek taraflı belirgin şişlik, ağzı açamama ve boğuk ses bademcik çevresinde apseyi düşündürebilir. Boyunda hızla artan şişlik veya sıvı alamamaya bağlı belirgin susuzluk da gecikmeden değerlendirilmelidir. Nefes darlığında 112'yi arayın; diğer alarm bulgularında acil servise başvurun.

İlgili boğaz hastalıkları hakkında bilgi →

Belirtiler

•Boğaz ağrısı
•Yutkunurken ağrı veya rahatsızlık
•Boğazda kızarıklık
•Boğazda kuruluk, yanma veya gıcık hissi
•Ateş
•Boyunda hassas veya büyümüş lenf bezleri
•Bademciklerde eşlik eden şişlik veya beyaz plaklar
•Halsizlik ve baş ağrısı
•Viral enfeksiyonda eşlik edebilen öksürük, burun akıntısı veya ses kısıklığı

Risk Faktörleri & Nedenler

✓Rinovirüs, adenovirüs, influenza ve SARS-CoV-2 gibi virüsler
✓A grubu streptokok başta olmak üzere bakteriler
✓Enfeksiyöz mononükleoza yol açan Epstein-Barr virüsü
✓Hasta kişilerle yakın temas ve kalabalık ortamlar
✓Sigara, elektronik sigara ve kimyasal tahriş edicilere maruz kalma
✓Alerji veya sinüzitle ilişkili geniz akıntısı
✓Reflüye bağlı boğaz tahrişi
✓Kuru hava ve uzun süre ağızdan soluma

Tanı Yöntemleri

•Belirtilerin süresi, temas öyküsü ve eşlik eden yakınmaların değerlendirilmesi
•Boğaz, bademcikler ve boyun lenf bezlerinin muayenesi
•Uygun hastalarda streptokok olasılığını değerlendiren klinik puanlama
•Streptokok şüphesinde hızlı antijen testi veya uygun moleküler test
•Gerektiğinde boğaz kültürü; özellikle çocuk ve ergenlerde negatif hızlı antijen testinin doğrulanması
•Mononükleoz şüphesinde kan sayımı ve uygun EBV testleri
•Klinik duruma ve tedavi gereksinimine göre grip veya COVID-19 testi

İlgili testleri keşfet →

Tedavi Seçenekleri

★Dinlenme ve yeterli sıvı alımı
★Yaşa ve sağlık durumuna uygun ağrı kesici veya ateş düşürücü kullanımı
★Gargara yapabilecek kişilerde ılık tuzlu suyla gargara
★Boğulma riski olmayan uygun yaş grubunda boğaz pastilleriyle geçici rahatlama
★Doğrulanmış streptokok enfeksiyonunda alerji durumuna göre hekim tarafından seçilen antibiyotik
★Viral farenjitte gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınma
★Duman ve diğer tahriş edicilerden uzak durma; reflü veya geniz akıntısı varsa nedene yönelik yaklaşım
★Sıvı alamama, apse veya hava yolu sorunu şüphesinde acil değerlendirme

Tedavi yöntemlerini incele →

Korunma & Yaşam Tarzı

✓Elleri düzenli yıkayın ve göz, burun, ağız bölgesine kirli elle dokunmayın.
✓Bardak, çatal, kaşık ve kişisel eşyaları paylaşmayın.
✓Solunum yolu enfeksiyonu olan kişilerle yakın teması sınırlayın ve ortamları havalandırın.
✓Sigara ve elektronik sigaradan, pasif dumandan uzak durun.
✓Yaşa ve risk durumuna uygun solunum yolu aşılarını güncel tutun.
✓Tekrarlayan boğaz tahrişinde reflü, alerji ve burun tıkanıklığı gibi nedenleri hekiminizle değerlendirin.

Sıkça Sorulan Sorular (10)

›Farenjit kaç günde geçer?

Viral farenjit çoğunlukla yaklaşık bir hafta içinde düzelir. Bir haftada düzelme başlamazsa, yakınmalar kötüleşirse veya sık tekrarlarsa hekim değerlendirmesi gerekir.

›Streptokok farenjitinde okula veya işe ne zaman dönülebilir?

Genellikle ateşin geçmiş olması ve uygun antibiyotik başlandıktan sonra en az 12–24 saat geçmesi gerekir. Hekimin önerisi, kişinin genel durumu ve kurumun enfeksiyon kuralları dikkate alınmalıdır.

›Boğazda beyazlık varsa mutlaka antibiyotik gerekir mi?

Hayır, beyaz plaklar viral enfeksiyonlarda ve mononükleozda da görülebilir. Antibiyotik gereksinimi yalnızca görüntüye göre değil, muayene ve gerektiğinde test sonuçlarına göre belirlenir.

›Farenjit (Boğaz İltihabı) için hangi doktora gitmeliyim?

Farenjit (Boğaz İltihabı) öncelikle ilgili branş hekimi (uzmanlık alanına göre) tarafından değerlendirilir. SAGLIKal üzerinden online doktor randevusu alarak ön değerlendirme yaptırabilir, gerekirse yüz yüze muayene için uygun anlaşmalı kliniğe yönlendirilebilirsiniz.

›Farenjit (Boğaz İltihabı) için hangi testler yapılır?

Farenjit (Boğaz İltihabı) tanısında sıklıkla başvurulan testler: Belirtilerin süresi, temas öyküsü ve eşlik eden yakınmaların değerlendirilmesi, Boğaz, bademcikler ve boyun lenf bezlerinin muayenesi, Uygun hastalarda streptokok olasılığını değerlendiren klinik puanlama, Streptokok şüphesinde hızlı antijen testi veya uygun moleküler test. Tüm tetkikler için anlaşmalı laboratuvarlarımızda şeffaf fiyatla randevu alabilirsiniz.

›Farenjit (Boğaz İltihabı) tedavisi nasıl yapılır?

Farenjit (Boğaz İltihabı) tedavisinde uygulanan başlıca yaklaşımlar: Dinlenme ve yeterli sıvı alımı, Yaşa ve sağlık durumuna uygun ağrı kesici veya ateş düşürücü kullanımı, Gargara yapabilecek kişilerde ılık tuzlu suyla gargara, Boğulma riski olmayan uygun yaş grubunda boğaz pastilleriyle geçici rahatlama. Tedavi seçimi hastalığın evresine, ek hastalıklara ve hasta tercihine göre kişiselleştirilir.

›Farenjit (Boğaz İltihabı) nasıl önlenir?

Risk azaltıcı başlıca önlemler: Elleri düzenli yıkayın ve göz, burun, ağız bölgesine kirli elle dokunmayın.; Bardak, çatal, kaşık ve kişisel eşyaları paylaşmayın.; Solunum yolu enfeksiyonu olan kişilerle yakın teması sınırlayın ve ortamları havalandırın.; Sigara ve elektronik sigaradan, pasif dumandan uzak durun.. Düzenli check-up ile erken tanı, hastalığın seyrini önemli ölçüde iyileştirir.

›Farenjit (Boğaz İltihabı) bulaşıcı mıdır?

Farenjit (Boğaz İltihabı) bulaşıcı bir hastalık grubundadır; bulaşma yolları ve korunma için ilgili kılavuzları takip edin ve şüpheli temas durumunda hekiminize danışın.

›Farenjit (Boğaz İltihabı) kalıcı mıdır, geçer mi?

Farenjit (Boğaz İltihabı) çoğunlukla kronik seyirli olabilir; doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemesi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve düzenli takip prognozu belirgin biçimde iyileştirir.

›Bu sayfadaki bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçer mi?

Hayır. Sayfadaki içerikler bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları mutlaka uzman bir hekim tarafından kişiye özel verilmelidir.