Karaciğer Sirozu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hastalık Hakkında

Karaciğer sirozu; kronik hepatitler, uzun süreli alkol kullanımı ve metabolik işlev bozukluğuyla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı gibi farklı nedenlerle gelişebilir. Sağlıklı karaciğer dokusunun yerini zamanla nedbe dokusu alır. Erken dönemde belirti bulunmayabilir ve hastalık kan testleri veya görüntüleme sırasında fark edilebilir. Hastalık ilerledikçe karında sıvı birikmesi, sindirim sistemi kanaması ve bilinç değişiklikleri görülebilir. Nedene yönelik tedavi ilerlemeyi yavaşlatabilir; bazı hastalarda fibrozis gerileyebilse de komplikasyon riski tamamen ortadan kalkmayabilir. Kesin tanı, hastalığın evrelendirilmesi ve kişiye uygun takip için gastroenteroloji veya hepatoloji değerlendirmesi gerekir.

Sessiz dönemden komplikasyonlara

Kompanse siroz döneminde karaciğer günlük işlevlerini büyük ölçüde sürdürebilir ve belirgin yakınma olmayabilir. Karında sıvı birikmesi, varis kanaması veya hepatik ensefalopati gelişmesi dekompansasyon olarak adlandırılır. Bu durumlar hastalığın daha yakından izlenmesini ve tedavinin yeniden düzenlenmesini gerektirir. Sadece karaciğer enzimlerinin normal olması sirozu dışlamaz.

Tanı ve testler hakkında bilgi →

Beslenme ve günlük yaşam

Sirozda yetersiz beslenme ve kas kaybı sık görülebildiği için uzun süre aç kalmamak önemlidir. Protein alımı çoğu hastada rutin olarak kısıtlanmaz; gereksinim kişiye göre belirlenir. Ödem veya karında sıvı birikmesi varsa tuz tüketiminin azaltılması önerilebilir. Sıvı kısıtlaması ise herkese uygulanmaz ve kan sodyumu gibi bulgulara göre hekim tarafından planlanır.

Sağlıklı yaşam önerileri →

Acil değerlendirme gerektiren bulgular

Kanlı kusma, siyah katranımsı dışkı veya yeni gelişen bilinç bulanıklığı acil değerlendirme gerektirir. Karında sıvısı olan bir kişide ateş ve yeni karın ağrısı ciddi enfeksiyona işaret edebilir. Belirgin idrar azalması ya da hızla artan sarılık da gecikmeden değerlendirilmelidir. Bu belirtilerde çevrim içi görüşmeyle yetinmeden acil servise başvurun; ağır durumda 112'yi arayın.

Tedavi yaklaşımlarını inceleyin →

Belirtiler

•Halsizlik ve çabuk yorulma
•İştahsızlık ve istemsiz kilo kaybı
•Kas gücünde azalma ve kas kaybı
•Ciltte ve göz aklarında sararma
•Karında şişlik ve sıvı birikmesi
•Bacaklarda ve ayak bileklerinde ödem
•Kolay morarma veya kanama
•Ciltte kaşıntı
•Uyku düzeninde değişiklik, unutkanlık veya bilinç bulanıklığı
•İleri evrede kanlı kusma veya siyah, katranımsı dışkı

Risk Faktörleri & Nedenler

✓Uzun süreli ve yoğun alkol kullanımı
✓Kronik hepatit B enfeksiyonu
✓Kronik hepatit C enfeksiyonu
✓Obezite ve tip 2 diyabetle ilişkili metabolik yağlı karaciğer hastalığı
✓Otoimmün hepatit
✓Primer biliyer kolanjit ve primer sklerozan kolanjit gibi safra yolu hastalıkları
✓Hemokromatoz ve Wilson hastalığı gibi kalıtsal metabolik hastalıklar
✓Kronik kalp yetmezliğine bağlı uzun süreli karaciğer konjesyonu

Tanı Yöntemleri

•Tıbbi öykü, alkol ve ilaç kullanımının sorgulanması ve fizik muayene
•Karaciğer enzimleri, bilirubin, albümin ve INR gibi kan testleri
•Tam kan sayımı, böbrek fonksiyonları ve elektrolitlerin değerlendirilmesi
•Hepatit testleri ve olası nedene yönelik otoimmün veya metabolik incelemeler
•Karaciğer ultrasonografisi ve gerektiğinde Doppler, BT veya MR
•Karaciğer sertliğini değerlendiren elastografi
•Tanı veya neden belirsizse seçilmiş hastalarda karaciğer biyopsisi

İlgili testleri keşfet →

Tedavi Seçenekleri

★Alkolün bırakılması; bağımlılık veya yoksunluk riski varsa tıbbi destek alınması
★Hepatit B veya C için uygun antiviral tedavi ve diğer nedenlere yönelik tedaviler
★Diyetisyen desteğiyle yeterli enerji ve protein alımı; kas kaybının önlenmesi
★Karında sıvı birikiminde hekim gözetiminde tuz kısıtlaması, diüretik ve gerektiğinde sıvı boşaltılması
★Portal hipertansiyon ve varis kanaması riskine göre ilaç veya endoskopik tedavi
★Hepatik ensefalopatide tetikleyici nedenlerin tedavisi ve laktüloz, gerektiğinde rifaksimin kullanımı
★Düzenli komplikasyon izlemi ve genellikle altı ayda bir ultrason, gerektiğinde AFP ile karaciğer kanseri taraması
★İleri veya komplikasyonlu hastalıkta karaciğer nakli açısından değerlendirme

Tedavi yöntemlerini incele →

Korunma & Yaşam Tarzı

✓Alkol tüketiminden kaçının; karaciğer hastalığınız varsa alkol kullanmayın.
✓Bağışıklık durumunuza göre hepatit A ve B aşılarını hekiminizle değerlendirin.
✓Kan yoluyla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için ortak iğne, jilet ve diş fırçası kullanmayın.
✓Sağlıklı kiloyu koruyun; diyabet ve kan yağlarını düzenli takip ettirin.
✓İlaçları ve bitkisel ürünleri hekim veya eczacıya danışmadan kullanmayın.
✓Kronik karaciğer hastalığınız varsa belirti olmasa da kontrollerinizi aksatmayın.

Sıkça Sorulan Sorular (10)

›Karaciğer sirozu tamamen iyileşir mi?

Nedenin ortadan kaldırılması hastalığı durdurabilir ve bazı hastalarda nedbe dokusunda kısmi gerileme sağlayabilir. Ancak ileri sirozda tam düzelme beklenmez; komplikasyon izlemi sürdürülür ve gerektiğinde karaciğer nakli değerlendirilir.

›Siroz bulaşıcı mıdır?

Sirozun kendisi bulaşıcı değildir. Ancak siroza neden olabilen hepatit B ve C belirli yollarla bulaşabildiğinden, korunma ve yakınların değerlendirilmesi altta yatan nedene göre planlanır.

›Belirti yoksa takip gerekli mi?

Evet, siroz uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Düzenli kontroller kanama, sıvı birikimi ve karaciğer kanseri gibi sorunların erken saptanmasına yardımcı olur.

›Karaciğer Sirozu için hangi doktora gitmeliyim?

Karaciğer Sirozu öncelikle ilgili branş hekimi (uzmanlık alanına göre) tarafından değerlendirilir. SAGLIKal üzerinden online doktor randevusu alarak ön değerlendirme yaptırabilir, gerekirse yüz yüze muayene için uygun anlaşmalı kliniğe yönlendirilebilirsiniz.

›Karaciğer Sirozu için hangi testler yapılır?

Karaciğer Sirozu tanısında sıklıkla başvurulan testler: Tıbbi öykü, alkol ve ilaç kullanımının sorgulanması ve fizik muayene, Karaciğer enzimleri, bilirubin, albümin ve INR gibi kan testleri, Tam kan sayımı, böbrek fonksiyonları ve elektrolitlerin değerlendirilmesi, Hepatit testleri ve olası nedene yönelik otoimmün veya metabolik incelemeler. Tüm tetkikler için anlaşmalı laboratuvarlarımızda şeffaf fiyatla randevu alabilirsiniz.

›Karaciğer Sirozu tedavisi nasıl yapılır?

Karaciğer Sirozu tedavisinde uygulanan başlıca yaklaşımlar: Alkolün bırakılması; bağımlılık veya yoksunluk riski varsa tıbbi destek alınması, Hepatit B veya C için uygun antiviral tedavi ve diğer nedenlere yönelik tedaviler, Diyetisyen desteğiyle yeterli enerji ve protein alımı; kas kaybının önlenmesi, Karında sıvı birikiminde hekim gözetiminde tuz kısıtlaması, diüretik ve gerektiğinde sıvı boşaltılması. Tedavi seçimi hastalığın evresine, ek hastalıklara ve hasta tercihine göre kişiselleştirilir.

›Karaciğer Sirozu nasıl önlenir?

Risk azaltıcı başlıca önlemler: Alkol tüketiminden kaçının; karaciğer hastalığınız varsa alkol kullanmayın.; Bağışıklık durumunuza göre hepatit A ve B aşılarını hekiminizle değerlendirin.; Kan yoluyla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için ortak iğne, jilet ve diş fırçası kullanmayın.; Sağlıklı kiloyu koruyun; diyabet ve kan yağlarını düzenli takip ettirin.. Düzenli check-up ile erken tanı, hastalığın seyrini önemli ölçüde iyileştirir.

›Karaciğer Sirozu bulaşıcı mıdır?

Karaciğer Sirozu bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak aile öyküsü ve ortak yaşam tarzı faktörleri nedeniyle aile bireylerinde benzer tablo görülebilir.

›Karaciğer Sirozu kalıcı mıdır, geçer mi?

Karaciğer Sirozu çoğunlukla kronik seyirli olabilir; doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemesi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve düzenli takip prognozu belirgin biçimde iyileştirir.

›Bu sayfadaki bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçer mi?

Hayır. Sayfadaki içerikler bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları mutlaka uzman bir hekim tarafından kişiye özel verilmelidir.