Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Hastalık Hakkında

Safra kesesi, karaciğerin ürettiği safrayı depolayan küçük bir organdır. Safra kesesi çıkışının çoğunlukla bir taşla tıkanması, kese duvarında iltihaplanmaya yol açabilir. Bakteriyel enfeksiyon tabloya eşlik edebilir ancak her zaman başlangıç nedeni değildir. Akut kolesistit genellikle saatler boyunca süren sağ üst karın ağrısıyla ortaya çıkar ve hastanede değerlendirme gerektirebilir. Daha nadiren, özellikle ağır hastalığı bulunan kişilerde taş olmadan da gelişebilir. Gecikmiş tedavi safra kesesinde doku ölümü, delinme veya yaygın enfeksiyon gibi ciddi sorunlara neden olabileceğinden kesin tanı için hekime başvurulmalıdır.

Safra taşı ağrısı ile kolesistit arasındaki fark

Safra taşı kaynaklı geçici tıkanmada ağrı bir süre sonra gerileyebilir ve genellikle ateş eşlik etmez. Kolesistitte ağrı çoğunlukla altı saatten uzun sürer ve hassasiyet daha belirgindir. Ancak bu ayrım yalnızca ağrının süresine bakılarak yapılamaz. Devam eden sağ üst karın ağrısı, özellikle ateş veya kusmayla birlikteyse aynı gün değerlendirilmelidir.

Tanıda kullanılan görüntüleme yöntemleri →

Ameliyat ne zaman gerekir?

Akut kolesistitte uygun hastalar için temel tedavi safra kesesinin alınmasıdır. Laparoskopik yöntemle yapılan ameliyat çoğu hastada aynı hastane yatışı sırasında planlanır. Zamanlama; belirtilerin süresi, hastalığın şiddeti ve kişinin ameliyat riskine göre belirlenir. Ameliyata uygun olmayan kişilerde drenaj gibi geçici veya alternatif yöntemler değerlendirilebilir.

Tedavi yöntemleri hakkında bilgi →

Sarılık ve ateş neden önemlidir?

Karın ağrısına sarılık ve ateşin eklenmesi, ana safra kanalında tıkanma ve kolanjit olasılığını düşündürür. Bu tablo hızla ağırlaşabilir ve acil tedavi gerektirir. Bayılma, bilinç değişikliği, düşük tansiyon hissi veya yaygın şiddetli karın ağrısı da alarm bulgularıdır. Bu belirtilerde evde beklemeyin; acil servise başvurun ve ağır durumda 112'yi arayın.

Safra sistemi hastalıkları hakkında bilgi →

Belirtiler

•Sağ üst karında sürekli ve belirgin ağrı
•Ağrının sağ omuza veya sırta yayılması
•Karın üst bölümünde dokunmakla hassasiyet
•Bulantı
•Kusma
•Ateş ve bazen titreme
•İştahsızlık
•Derin nefes alırken sağ üst karın ağrısının artması
•Safra yolu tıkanıklığı eşlik ederse sarılık

Risk Faktörleri & Nedenler

✓Safra kesesi çıkışını tıkayan safra taşları
✓Safra çamuru veya küçük kristallerin çıkışı engellemesi
✓Obezite ve metabolik risklerle ilişkili safra taşı oluşumu
✓Hızlı kilo kaybı veya bariatrik cerrahi sonrası artan taş riski
✓Gebelik ve östrojen etkisiyle artabilen safra taşı riski
✓Ağır enfeksiyon, büyük ameliyat, ciddi travma veya yanık sonrası taşsız kolesistit
✓Uzun süreli açlık veya damar yoluyla beslenmeye bağlı safra durgunluğu
✓Nadiren safra kesesi çıkışını engelleyen tümörler

Tanı Yöntemleri

•Ağrının süresi ve yerinin sorgulanması, fizik muayene ve Murphy bulgusunun değerlendirilmesi
•Tam kan sayımı ve CRP gibi iltihap göstergeleri
•Bilirubin, karaciğer enzimleri ve gerektiğinde lipaz ölçümü
•İlk basamak görüntüleme olarak karın ultrasonografisi
•Ultrasonun yetersiz kaldığı seçilmiş durumlarda hepatobiliyer sintigrafi
•Komplikasyon veya başka hastalık şüphesinde karın BT
•Ana safra kanalında taş şüphesinde MRCP veya endoskopik ultrasonografi

İlgili testleri keşfet →

Tedavi Seçenekleri

★Akut tabloda hastane değerlendirmesi ve genel cerrahi görüşü
★Klinik duruma göre ağızdan alımın geçici düzenlenmesi ve damar yoluyla sıvı verilmesi
★Uygun ağrı kesici ve bulantı giderici tedavi
★Hastalığın şiddeti ve enfeksiyon riskine göre antibiyotik tedavisi
★Uygun hastalarda aynı yatışta erken laparoskopik safra kesesi ameliyatı
★Ameliyat riski yüksek seçilmiş hastalarda safra kesesinin drenajı
★Ana safra kanalı taşı veya kolanjit eşlik ederse gerekli durumlarda ERCP
★Delinme, apse veya sepsis gelişirse acil girişim ve destek tedavisi

Tedavi yöntemlerini incele →

Korunma & Yaşam Tarzı

✓Sağlıklı kiloyu koruyun ve düzenli fiziksel aktivite yapın.
✓Çok düşük kalorili diyetlerden ve hızlı kilo vermekten kaçının.
✓Lif içeren, dengeli öğünlerle beslenin ve doymuş yağ tüketimini sınırlayın.
✓Tekrarlayan safra taşı ağrıları için genel cerrahi değerlendirmesini ertelemeyin.
✓Diyabet ve diğer metabolik hastalıkların takibini sürdürün.

Sıkça Sorulan Sorular (10)

›Her safra taşı kolesistit yapar mı?

Hayır, birçok safra taşı belirti vermeden kalır. Tedavi gereksinimi yakınmalara, komplikasyonlara ve kişisel risklere göre belirlenir.

›Kolesistit yalnızca antibiyotikle geçer mi?

Antibiyotikler gerekli durumlarda enfeksiyonu kontrol etmeye yardımcı olur ancak altta yatan tıkanıklığı veya taşları ortadan kaldırmaz. Uygun hastalarda kalıcı tedavi için safra kesesi ameliyatı önerilir.

›Safra kesesi alındıktan sonra normal beslenebilir miyim?

Çoğu kişi zamanla dengeli ve normal bir beslenme düzenine dönebilir. İlk dönemde küçük öğünler ve yağ miktarının azaltılması rahatlatıcı olabilir; devam eden ishal veya ağrı için hekime başvurulmalıdır.

›Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) için hangi doktora gitmeliyim?

Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) öncelikle ilgili branş hekimi (uzmanlık alanına göre) tarafından değerlendirilir. SAGLIKal üzerinden online doktor randevusu alarak ön değerlendirme yaptırabilir, gerekirse yüz yüze muayene için uygun anlaşmalı kliniğe yönlendirilebilirsiniz.

›Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) için hangi testler yapılır?

Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) tanısında sıklıkla başvurulan testler: Ağrının süresi ve yerinin sorgulanması, fizik muayene ve Murphy bulgusunun değerlendirilmesi, Tam kan sayımı ve CRP gibi iltihap göstergeleri, Bilirubin, karaciğer enzimleri ve gerektiğinde lipaz ölçümü, İlk basamak görüntüleme olarak karın ultrasonografisi. Tüm tetkikler için anlaşmalı laboratuvarlarımızda şeffaf fiyatla randevu alabilirsiniz.

›Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) tedavisi nasıl yapılır?

Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) tedavisinde uygulanan başlıca yaklaşımlar: Akut tabloda hastane değerlendirmesi ve genel cerrahi görüşü, Klinik duruma göre ağızdan alımın geçici düzenlenmesi ve damar yoluyla sıvı verilmesi, Uygun ağrı kesici ve bulantı giderici tedavi, Hastalığın şiddeti ve enfeksiyon riskine göre antibiyotik tedavisi. Tedavi seçimi hastalığın evresine, ek hastalıklara ve hasta tercihine göre kişiselleştirilir.

›Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) nasıl önlenir?

Risk azaltıcı başlıca önlemler: Sağlıklı kiloyu koruyun ve düzenli fiziksel aktivite yapın.; Çok düşük kalorili diyetlerden ve hızlı kilo vermekten kaçının.; Lif içeren, dengeli öğünlerle beslenin ve doymuş yağ tüketimini sınırlayın.; Tekrarlayan safra taşı ağrıları için genel cerrahi değerlendirmesini ertelemeyin.. Düzenli check-up ile erken tanı, hastalığın seyrini önemli ölçüde iyileştirir.

›Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) bulaşıcı mıdır?

Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak aile öyküsü ve ortak yaşam tarzı faktörleri nedeniyle aile bireylerinde benzer tablo görülebilir.

›Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) kalıcı mıdır, geçer mi?

Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) çoğunlukla kronik seyirli olabilir; doğru tedavi ve yaşam tarzı düzenlemesi ile semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve düzenli takip prognozu belirgin biçimde iyileştirir.

›Bu sayfadaki bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçer mi?

Hayır. Sayfadaki içerikler bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları mutlaka uzman bir hekim tarafından kişiye özel verilmelidir.