Glokom, göz içi basıncının optik siniri zedelemesiyle görme alanının dıştan içe doğru daraldığı ilerleyici bir göz hastalığıdır. Kaybedilen sinir lifleri yenilenmediği için hasar kalıcıdır; bu nedenle tedavinin amacı mevcut görmeyi korumaktır.
Neden Sinsi?
En sık görülen açık açılı glokomda hastalık yavaş ilerler ve merkezî görme uzun süre korunur. Beyin, iki gözün görüntüsünü birleştirerek eksik alanları tamamladığı için kişi kaybın farkına genellikle ileri evrede varır. Bu nedenle glokom "sessiz görme hırsızı" olarak anılır.
Risk Faktörleri
- 40 yaş üstü olmak
- Ailede glokom öyküsü
- Yüksek göz içi basıncı ve ince kornea
- Yüksek miyopi veya hipermetropi
- Diyabet, hipertansiyon, uzun süreli kortizon kullanımı
- Göz travması öyküsü
Belirtiler
Açık açılı tipte belirti çoğunlukla yoktur; ileri evrede görme alanında daralma ve tünel görme gelişir. Akut kapalı açılı glokom ise acil bir tablodur: ani şiddetli göz ağrısı, baş ağrısı, bulantı-kusma, kızarıklık, bulanık görme ve ışıkların çevresinde hale görülmesi. Bu durumda saatler içinde kalıcı görme kaybı gelişebilir ve acil başvuru gerekir.
Tanı Testleri
- Göz içi basıncı ölçümü (tonometri)
- Optik sinir başı muayenesi: çukurlaşma oranının değerlendirilmesi
- Görme alanı testi (perimetri): işlevsel kaybı gösterir
- OKT (optik koherens tomografi): sinir lifi tabakası kalınlığını ölçer, kaybı görme alanı bozulmadan önce yakalayabilir
- Gonyoskopi ve pakimetri
Göz içi basıncı normal sınırlarda olan hastalarda da glokom gelişebilir (normotansif glokom); bu nedenle yalnızca basınç ölçümü yeterli değildir.
Tedavi
- Göz damlaları: sıvı yapımını azaltarak veya dışa akımı artırarak basıncı düşürür; düzenli ve ömür boyu kullanım esastır.
- Lazer tedavisi: seçilmiş hastalarda damlaya alternatif veya ek olarak uygulanır.
- Cerrahi: ilerlemenin durdurulamadığı olgularda yeni bir dışa akım yolu oluşturulur.
Tedavinin başarısı, damlaların aksatılmadan kullanılmasına ve düzenli kontrollere bağlıdır.
40 yaşından sonra yılda bir göz muayenesi, ailede glokom öyküsü varsa daha erken ve sık kontrol önerilir.