Hepatit B virüsü (HBV), karaciğeri hedef alan ve dünya genelinde 250 milyondan fazla kişide kronik enfeksiyona neden olan bir virüstür. Tedavi edilmediğinde siroz ve hepatoselüler karsinom (karaciğer kanseri) riskini belirgin biçimde artırır.
Bulaşma Yolları
- Kan ve kan ürünleri, ortak kullanılan enjektör
- Cinsel temas
- Doğum sırasında anneden bebeğe (dikey geçiş)
- Sterilizasyonu yetersiz dövme, piercing, berber ve tıbbi aletler
Virüs; sarılma, tokalaşma, aynı tabaktan yemek, öksürük veya emzirme yoluyla bulaşmaz.
Belirtiler
Akut enfeksiyonda halsizlik, iştahsızlık, bulantı, sağ üst karın ağrısı, koyu renk idrar ve gözlerde sararma görülebilir. Ancak erişkinlerin önemli bir kısmı ve çocukların çoğu belirtisiz geçirir. Kronik dönem de genellikle sessizdir; hastalık çoğu zaman rutin kan tahlilinde ya da kan bağışında saptanır.
Test Sonuçlarını Anlamak
- HBsAg pozitif: aktif enfeksiyon vardır (6 aydan uzun sürerse kronik hepatit B).
- Anti-HBs pozitif: bağışıklık vardır; aşıya veya geçirilmiş enfeksiyona bağlı olabilir.
- Anti-HBc IgG pozitif: virüsle karşılaşılmıştır.
- HBV DNA: virüsün kandaki miktarını gösterir, tedavi kararında belirleyicidir.
- ALT/AST ve fibrozis değerlendirmesi (elastografi): karaciğer hasarını ortaya koyar.
Tedavi
Tüm kronik hastalara ilaç başlanmaz; karar HBV DNA düzeyi, karaciğer enzimleri ve fibrozis derecesine göre verilir. Tedavi gerektiğinde tenofovir veya entekavir gibi güçlü antiviraller virüsü baskılayarak siroz ve kanser riskini azaltır. Tedavi almayan hastalarda da 6 ayda bir izlem, ultrasonografi ve gerekli laboratuvar kontrolleri yapılmalıdır.
Aşı: En Etkili Korunma
Hepatit B aşısı 0-1-6 ay şemasıyla uygulanır ve %90'ın üzerinde koruyuculuk sağlar. Ülkemizde 1998'den beri rutin çocukluk çağı aşı takviminde yer alır. Risk gruplarında (sağlık çalışanları, diyaliz hastaları, aile içi temaslılar) aşı sonrası anti-HBs kontrolü önerilir. HBsAg pozitif anneden doğan bebeklere ilk 12 saat içinde aşı ve hepatit B immünglobulini uygulanması, bulaşı büyük ölçüde önler.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; test sonuçlarınızın yorumu için enfeksiyon hastalıkları veya gastroenteroloji uzmanına başvurun.