Tiroit bezi, metabolizma hızını, vücut ısısını, kalp hızını ve ruh halini düzenleyen hormonları üretir. Bu hormonların yetersiz kalması durumuna hipotiroidi denir; toplumda %2-5 sıklıkta görülür ve kadınlarda erkeklere göre birkaç kat daha yaygındır.
En Sık Neden: Haşimoto Tiroiditi
Haşimoto, bağışıklık sisteminin tiroit dokusuna karşı antikor üretmesiyle gelişen kronik otoimmün bir iltihaptır. Zamanla hormon üreten hücreler azalır ve hipotiroidi tablosu ortaya çıkar. Anti-TPO antikor pozitifliği ve ultrasonda bezin heterojen görünümü tanıyı destekler.
Belirtiler
- Dinlenmekle geçmeyen yorgunluk
- Üşüme, soğuğa dayanıksızlık
- Kilo alma ve ödem hissi
- Kabızlık, cilt kuruluğu, saç dökülmesi
- Unutkanlık, odaklanma güçlüğü, depresif duygudurum
- Kadınlarda adet düzensizliği ve gebe kalmada güçlük
Tanı
Tarama testi TSH'dir. TSH yüksek, serbest T4 düşükse aşikâr hipotiroidi; TSH yüksek, serbest T4 normalse subklinik hipotiroidi söz konusudur. Anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorları otoimmün nedeni gösterir. Nodül şüphesinde tiroit ultrasonografisi yapılır.
Tedavi
Tedavi, eksik hormonun levotiroksin ile yerine konmasıdır. Bilinmesi gereken temel noktalar:
- İlaç aç karnına, sabah ve suyla alınmalı; en az 30 dakika beklenmelidir.
- Demir, kalsiyum takviyeleri ve bazı mide ilaçları emilimi azaltır; en az 4 saat ara verilmelidir.
- Doz ayarı sonrası TSH genellikle 6-8 hafta sonra kontrol edilir.
- Gebelikte ihtiyaç artar; gebelik planlayan hastalarda yakın izlem gerekir.
Beslenme Hakkında
Selenyum ve D vitamini düzeylerinin optimize edilmesi önerilebilir; ancak "Haşimoto'yu iyileştiren" bir diyet bilimsel olarak gösterilmemiştir. Aşırı iyot alımı ise otoimmün süreci alevlendirebilir. Tedavisiz izlem, kolesterol yüksekliği ve kalp-damar riskiyle ilişkilidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İlaç dozunu kendiniz değiştirmeyin; endokrinoloji uzmanınıza danışın.