Sinüzit, burun ve yüz kemiklerindeki hava boşluklarını döşeyen mukozanın iltihaplanmasıdır. Günümüzde burun mukozası da sürece dahil olduğu için "rinosinüzit" terimi tercih edilir.
Akut mu, Kronik mi?
- Akut rinosinüzit: 4 haftadan kısa sürer, çoğunlukla viral üst solunum yolu enfeksiyonunu izler ve %90'dan fazlası antibiyotiksiz iyileşir.
- Kronik rinosinüzit: belirtilerin 12 haftadan uzun sürmesidir; erişkinlerin yaklaşık %5-10'unu etkiler ve yaşam kalitesini belirgin biçimde düşürür.
Belirtiler
Tanı için aşağıdakilerden en az ikisinin bulunması gerekir; biri mutlaka burun tıkanıklığı ya da akıntı olmalıdır:
- Burun tıkanıklığı
- Ön veya arka (geniz) akıntısı
- Yüzde ağrı ve basınç hissi
- Koku alma duyusunda azalma veya kayıp
Buna baş ağrısı, öksürük, halsizlik ve ağız kokusu eşlik edebilir.
Nedenler ve Kolaylaştırıcı Faktörler
Alerjik rinit, burun eti büyümesi, septum eğriliği, nazal polip, sigara dumanı, astım, aspirin duyarlılığı, bağışıklık yetmezlikleri ve diş kaynaklı enfeksiyonlar.
Tanı
Muayeneye endoskopik burun incelemesi eklenmesi polip ve akıntıyı doğrudan gösterir. Görüntülemede tercih paranazal sinüs BT'sidir; ancak akut olguda rutin çekilmez, kronik olgularda ve cerrahi planlamada değerlidir. Alerji şüphesinde deri testi veya spesifik IgE istenir.
Tedavi
Temel tedavi: Tuzlu su (serum fizyolojik) ile burun yıkama, düzenli uygulandığında belirti yükünü belirgin azaltır.
İntranazal kortikosteroid spreyler: Kronik rinosinüzitin ana tedavisidir; etkisi haftalar içinde ortaya çıktığı için düzenli kullanım şarttır. Doğru sprey tekniği (spreyi karşı ele alıp burun kanadına doğru yönlendirmek) etkinliği artırır.
Antibiyotik: Yalnızca bakteriyel enfeksiyon düşündüren durumlarda; 10 günden uzun süren ve düzelmeyen, ağır seyreden ya da düzeldikten sonra yeniden kötüleşen tabloda kullanılır.
Cerrahi (FESS): Uygun medikal tedaviye yanıt vermeyen, polipli veya anatomik tıkanıklığı olan hastalarda endoskopik sinüs cerrahisi uygulanır.
Yeni tedaviler: Nazal polipli ve tip 2 inflamasyonlu seçilmiş hastalarda biyolojik ajanlar gündemdedir.
Uyarı Bulguları
Göz çevresinde şişlik-kızarıklık, çift görme, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ve bilinç değişikliği acil değerlendirme gerektirir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; antibiyotiği hekim önerisi olmadan kullanmayın.